Vasiyetname kanunu

Vasiyet bırakma işlemleri ve vasiyetin geçerlilik koşulları Medeni Kanun'da düzenleniyor. İşte vasiyetname kanunu..

 
 

Sözlük

Vasiyet, bir kişinin ölümünden sonra geçerli olmak üzere, bir ya da birden daha çok kişiye belli bir mal bırakmasına deniyor. Vasiyet bırakma işlemleri ve vasiyetin geçerlilik şartları Medeni Kanun'da düzenleniyor.

Kanuen ölüme bağlı bir tasarruf türü olan vasiyet sözlü veyahut yazılı olarak yapılabilmekte. Vasiyetname yasal esasları şu biçimde sıralanıyor;

ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN ŞEKİLLERİ

A. Vasiyet

I. Şekilleri

1. Genellikle

MADDE 531.- Vasiyet, resmî biçimde ya da mirasbırakanın el yazısı ile 3802 sözlü olarak yapılabilmektedir

2. Resmî vasiyetname

a. Düzenlenmesi

MADDE 532.- Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir.

Resmî memur, sulh hâkimi, noter yahut kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir.

b. Memurun işlevi

MADDE 533.- Mirasbırakan, arzularını resmî memura bildirir. Bunun üstüne memur, vasiyetnameyi yazar ya da yazdırır ve okuması için mirasbırakana vermektedir

Vasiyetname, mirasbırakan tarafından okunup imzalanır.

Memur, vasiyetnameyi tarih koyarak imzalar.

c. Tanıkların katılması

MADDE 534.- Vasiyetnameye tarih ve imza konulduktan hemen sonra mirasbırakan, vasiyetnameyi okuduğunu, bunun son arzularını içerdiğini memurun huzurunda iki tanığa beyan eder.

Tanıklar, bu beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak ya da yazdırarak altını imzalarlar.

Vasiyetname içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir.

d. Mirasbırakan tarafından okunmaksızın ve imzalanmaksızın düzenleme

MADDE 535.- Mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz yahut imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur ve bunun üstüne mirasbırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder.

Bu halde tanıklar, hem mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini; hem vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından mirasbırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini vasiyetnameye yazarak yahut yazdırarak altını imzalarlar.

e. Düzenlemeye katılma yasağı

MADDE 536.- Fiil ehliyeti bulunmayanlar, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklılar, okur yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy ve altsoy kan hısımları, kardeşleri ve bu kimselerin eşleri, resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine memur yahut tanık olarak katılamazlar.

Resmî vasiyetnamenin düzenlenmesine katılan memura ve tanıklara, bunların üstsoy ve altsoy kan hısımlarına, kardeşlerine ve bu kimselerin eşlerine o vasiyetname ile kazandırmada bulunulamaz.

f. Vasiyetnamenin saklanması

MADDE 537.- Resmî vasiyetnameyi düzenleyen memur, vasiyetnamenin aslını saklamakla yükümlüdür.

3. El yazılı vasiyetname

MADDE 538.- El yazılı vasiyetnamenin yapıldığı sene, ay ve gün gösterilerek başından sonuna kadar mirasbırakanın el yazısıyla yazılmış ve imzalanmış olması zorunludur.

El yazılı vasiyetname, saklanmak üzere açık ya da kapalı olarak notere, sulh hâkimine veyahut yetkili memura bırakılabilir.

4. Sözlü vasiyet

a. Son arzuları anlatma

MADDE 539.- Mirasbırakan; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü haller yüzünden resmî ya da el yazılı vasiyetname yapamıyorsa, sözlü vasiyet yoluna başvurabilir.

Bunu yapmak için mirasbırakan, son arzularını iki tanığa anlatır ve onlara bu beyanına uygun vasiyetname yazmaları veyahut yazdırmaları görevini yükler.

Resmî vasiyetname düzenlenmesinde okur yazar olma koşulu dışında, tanıklara ilişkin yasaklar, sözlü vasiyetteki tanıklar için de geçerlidir.

b. Belgeleme

MADDE 540.- Mirasbırakan tarafından görevlendirilen tanıklardan biri, kendilerine beyan edilen son arzuları, yer, sene, ay ve günü de belirterek hemen yazar, bu belgeyi imzalar ve diğer tanığa imzalatır. Yazılan belgeyi ikisi beraber vakit geçirmeksizin bir sulh veyahut asliye mahkemesine verirler ve mirasbırakanı vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini, onun son arzularını olağanüstü hal içerisinde kendilerine anlattığını hâkime beyan ederler.

Tanıklar, daha önce bir belge düzenlemek yerine, vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup yukarıdaki hususları beyan ederek mirasbırakanın son arzularını bir tutanağa geçirtebilirler.

Sözlü vasiyet yoluna başvuran kimse askerlik hizmetinde bulunuyor ise, teğmen ya da daha yüksek rütbeli bir subay; Ülke sınırları dışında seyreden bir ulaşım aracında bulunuyor ise, o aracın sorumlu yöneticisi; sağlık kurumlarında tedavi edilmekteyse, sağlık kurumunun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçmektedir

c. Hükümden düşme

MADDE 541.- Mirasbırakan için sonrasında diğer şekillerde vasiyetname yapma olanağı doğarsa, bu tarihin üstünden bir ay geçince sözlü vasiyet hükümden düşer.

II. Vasiyetten dönme

1. Yeni vasiyetname ile

MADDE 542.- Mirasbırakan, vasiyetname için kanunda öngörülen şekillerden birine uymak suretiyle yeni vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden daima dönebilir.

Vasiyetnamenin tamamından ya da bir bölümünden dönülebilir.

2. Yok etme ile

MADDE 543.- Mirasbırakan, yok etmek suretiyle de vasiyetnameden dönebilir.

Kaza nihayetinde veyahut üçüncü kişinin kusuruyla yok olan ve içeriğinin aynen ve tümüyle belirlenmesine olanak bulunmayan vasiyetname hükümsüz kalır. Tazminat isteme hakkı saklıdır.

3. Sonraki tasarruflar

MADDE 544.- Mirasbırakan, önceki vasiyetnamesini ortadan kaldırmaksızın yeni vasiyetname yaparsa, kuşkuya yer bırakmayacak surette önceki vasiyetnameyi tamamlamadıkça, sonraki vasiyetname onun yerini alır.

Belli mal bırakma vasiyeti de, vasiyetnamede tersi belirtilmedikçe, mirasbırakanın sonrasında o mal üstünde bu vasiyetle bağdaşmayan başka bir tasarrufta bulunmasıyla ortadan kalkar.

Emlak Mimar