Prenses yalıları

İstanbul Boğazı’nda yer alan prenses yalılarının bir kısmı yandı bir kısmı ise restore edildi. Özel şirketler tarafından kiralananlar ise hizmete açıldı.

 
 

Mimarlık

Prenses Yalıları nedir?

Prenses Yalıları; İstanbul Boğazı’nda yer alır. Bu yalılardan bazıları; Naime Sultan Yalısı, Fehime Sultan Yalısı, Prenses Rukiye Yalısı, Esma Sultan Yalısı, Nazime Sultan Yalısı, Sadberk Hanım (Azaryan) Yalısı, Beyhan Sultan Yalısı, Hanım Sultan Yalısı, Hançerli Sultan Yalısı, Kaya Sultan Yalısı, Saliha Sultan Yalısı, Valide Sultan Yalısı.

Prenses yalıları - emlakmimar.com

Esma Sultan Yalısı’nın özellikleri nedir?

Esma Sultan Yalısı; İstanbul Ortaköy’de bulunur. Yalı adını; I. Abdülhamid'in kızı Esma Sultan'dan almaktadır. Esma Sultan’a yalı verilene kadar Tırnakçı Yalısı olarak bilinmekteydi. Esma Sultan 10 yaşındayken bu yalıya sahip oldu.

1873-1875 seneler arasında yaptırıldı. Esma Sultan’a hediye edilen yalı, Esma Sultan’ın ölümü ile beraber 1.Abdülhamid’in kız kardeşi Cemile Sultan’a verildi. 1915 senesine değin da Osmanlı Hanedanı mülkiyeti olarak kaldı. Esma Sultan Yalısı, 1918 senesi itibariyle Rum Okulu olarak kullanıldı. Cumhuriyet devrinde tütün fabrikası, depo ve marangoz atölyesi olarak kullanılmaya başlandı.

1920'lerden büyük bir yangın geçirdi ve 1975'e kadar depo olarak kullanılmaya devam etti. 1990’lı senelerde yalı, The Marmara tarafından satın alındı. 2001 senesinde Philip Robert’in projesi doğrultusunda cam ve çelik kullanılarak binanın içi tekrar yapıldı ve yalı, yılın tamamında açık olabilecek biçimde hizmet vermeye başladı.

Prenses yalıları - emlakmimar.com

Hatice Sultan Yalısı’nın özellikleri nedir?

Hatice Sultan Yalısı, Büyük Mecidiye Cami'ne bitişik, Beşiktaş'ın Ortaköy semtinde bulunan tarihi yalıdır. 1800'lerin nihayetinde II. Abdülhamit tarafından V. Murat'ın kızı Hatice Sultan için inşa edilmiştir. Prenses yalılarından biridir. 5. Murat’ın 31 yaşında gelin olan en büyük kızı Hatice Sultan’a düğün hediyesi olarak verilmiştir. Hanedanın yurtdışına sürülmesinden sonra bir zaman yetimhane ve ilkokul olarak da kullanılan yalı 1972 senesinden beri Yüzme İhtisas Kulübü’ne aittir.

Yalıda 1972 senesi itibariyle su sporları yapılmaktaydı. İl Özel İdaresi tarafından 2009’da Fehime Sultan Yalısı ile beraber kiraya verilmek üzere ihaleye çıkarıldı. İhaleyi THY DO&CO ortaklığı kazandı. THY ve DO&CO ortaklığıyla restore edildikten sonra Butik otel olarak kullanılacak.

Prenses yalıları - emlakmimar.com

Fehime Sultan Yalısı’nın özellikleri nedir?

Taşıyıcı sistem: Yığma, ahşap.

Örtü çeşidi: Eğimli, kırma.

Örtü malzemesi: Kiremit.

Cephe malzemesi: Ahşap, sıva.

Plan özellikleri: Ayrık nizam, zemin + 2 normal katlı kargir + ahşap karkas yapı.

Yapan mimar: Balyan Usta

Yaptıran: Sultan Abdülhamid

Prenses yalıları - emlakmimar.com

Prenses Rukiye Yalısı’nın özellikleri nedir?

İstanbul Boğazı’nın Anadolu yakasında Beykoz Kanlıca Körfez Caddesi ile Mihrabat koyu arasındadır. 1800 tarihlerinde Vecihi Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. Vecihi Paşa’nın kızı ve Berlin büyükelçisi Sadullah Paşa’nın eşi Necibe Hanım gelini olan Prenses Rukiye’ye yüz görümlüğü olarak yalıyı hediye etmiştir. Yalı da bundan dolayı Prenses Rukiye Yalısı olarak anılmaya başlamıştır.

Prenses Rukiye 1895 senesinde yalıyı yıktırarak bugünkü yalıyı yaptırmıştır. Yalı körfez caddesi üstünde, Kanlıca Koyu'nda deniz kıyısında bahçe içerisinde yer alır. Arkasında Mihrabat korusu bulunmaktadır

Üç katlı, ahşap bina edilen yalı, orta sofalı plan şemasındadır. Dikdörtgen planlı sofa uzun kenarı denize paralel halde uzanır. Ahşap, üç katlı yalının görünümü Neo-klasik üslup özellikleri sergiler. Güney batıda bir su basman üstünde yükselen deniz cephesinde önde bir rıhtım bulunur. Köşelerde konumlanan odalar iki kat yüksekliğinde öne doğru uzanır. Ortada eyvan cephesi geridedir. Bu bölüme üçüncü katta bir balkon yerleştirilmiştir. Katlar arası dişli friz bir kornişle belirlenmiştir. Her iki katta da pencereler panjurludur. Üçüncü kat pencerelerinin üstüne üçgen alınlıklar yerleştirilmiştir. Üstte kırma çatı yükselir. Kuzeybatı cephesinde de benzer mimari öğelere yer verilmiştir. Bu yönde eksende sofa iki kademede öne taşırılmıştır. Katlar arası dişli friz bir kornişle belirlenmiştir. Eksende zemin katta giriş, dört sütunla desteklenen çıkmanın altından düzenlenmiştir. İki yanda pencereler ile üst katlarda ikişer pencere bulunmaktadır. Geride kalan yüzeyde her katta birer pencere düzenlenmiştir. Cephenin iki ucunda her katta bir pencere bulunmaktadır. Değişik olarak kuzeybatı uçta zemin katta bir servis kapısı yer bulur. Cepheler ahşap kaplı üstü beyaz badanalıdır.

Nazime Sultan Yalısı’nın özellikleri nedir?

İstanbul Beşiktaş’ta yer almakta olan yalı, Sultan Abdülaziz’in kızı Nazime Sultan için yaptırıldı. 19.yy’da Hibetullah Hanım Sultan’a aitti.

Nazime Sultan Yalısının Raimondo d’Aronco tarafından tasarlandığı iddialar arasındadır. Yalı denize paralel uzun ve bol pencereli, önünde rıhtımı olan iki katlı bir yapıdır. Birbirlerine eşit büyüklükte harem ve selamlıktan meydana gelmiştir. Yalının giriş kısmının üst katı at nalı kemerli bir cephe görünümüne sahiptir. Bu görünümü ile de Boğaziçi’ndeki sultan yalılarından ayrılmaktadır. Girişten sonra geniş merpenlerle çıkılan salonlar siyah ve beyaz salonlar olarak isimlendirilmiştir. Salonların etrafına odalar sıralanmıştır. Cephedeki çok miktarda pencereler özel konumdaki çerçeveler içine alınmış ve bunlar stilize bezemelerle hareketlendirilmiştir.

Çırağan Sarayı’nın yanmasından sonra bu yalı bir zaman Meclis-i Mebusan binası olarak kullanılmış, hanedanın yurt dışına çıkarılmasından sonra satılmış, bir zaman tütün deposu olarak kullanılmış ve sonra da yıkılmıştır.

Hançerli Sultan Yalısı’nın özellikleri nedir?

İstanbul Eyüp’te yer almaktaydı. Bostan İskelesi yakınında Şah Sultan Camisi’nin de sağında bulunmaktaydı. Hançerli Sultan 1533 senesinde ölmüştür.

Bu yalının Sultan II. Mahmut devrinde ayakta bilinmektedir. Sonraki senelerde bu yalının yerine Müsteşar Sadettin Bey Yalısı ile Müsahip Sait Efendi Yalısı yapılmıştır. Hançerli Sultan, Sultan II. Beyazıt’ın oğlu Şehzade Mahmut’un kızı ve Sadrazam Çandarlı İbrahim Paşa’nın oğlu Mehmet Bey’in eşidir. Hançerli Sultan Yalısı’nın 17. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir. Kaynaklarda yalının mimarisi hakkında bilgiye rastlanılmamaktadır.

Prenses yalıları - emlakmimar.com

Sadberk Hanım Yalısı’nın özellikleri nedir?

İstanbul Sarıyer’de bulunan yalı, Büyükdere Piyasa Caddesi üzerindedir. 20.yy’da yanmış olan eski bir konak arsası üstüne tüccar Bedros Azaryan tarafından yaptırılmıştır.

Azaryan Yalısı arkasındaki yazlık Rus Sefaretinin sınırlarına kadar uzanan çok geniş bir bahçe içerisindedir. Boğaz’daki çokca konakta görüldüğü gibi bahçesi setler durumunda olup, ağaçlarla kaplıdır. Bahçesiyle beraber 4280 m2 olan Azaryan Yalısı 400 m2 lik bir alana oturmaktadır.

Bodrum katı üstünde üç ana kat ve bir de çatı katından meydana gelmiştir. Yapının dış mimarisi ahşap, karnıyarık plan tipinde, konakla Batı mimarisinin bir karışımıdır. Osmanlı konaklarında Cihannüma olarak dışarıya açılan çıkma şurada bir balkon şeklini almıştır. Cadde üstündeki ana giriş kapısından parke döşeli büyük bir sofaya girilmektedir. Bu sofanın iki yanında biri servis, diğeri de üst katlara çıkmak üzere iki merpeni bulunur. Girişe göre solda bulunan servis merpeni yandaki servis kapısına da açılmaktadır.

Yalının iç bezemesi ampir üslubunda olup, türlü kalem işleri, mermer taklidi sıvalar ve alçı tavanlar ile Orta Avrupa mimari tasarımını yansıtmaktadır.

Yalı, 1950 senesinde Koç ailesince satın alınmış 1978 senesine dek yazlık olarak kullanılmıştır. 1978–1980 yılları arasında, Sedat Hakkı Eldem'in hazırladığı bir restorasyon projesinin uygulanmasıyla bina müzeye dönüştürülmüştür. Bugün 14 Ekim 1980’de ziyarete açılan Sadberk Hanım Müzesi’nin büyük bir kısmını oluşturur

Emlak Mimar