Pandantif nedir?

Kare bir zeminin üzerini kubbe ile kapatmak için kullanılan mimari unsurlar.

Mimarlık

Tam tanımı ise böyle: Kubbeleri taşıyan kemerler arasında bulunan, küre şeklindeki üçgenler.

Her duvarın üstüne çapı duvar eni kadar olan yarım daire bir eleman örülür. Sonra yatay düzlemde yarım dairelerin tepe noktalarına değen bir çember oturtulur. Kubbe bu çember üstünde yükselir. Pandantif ise, iki komşu duvarın yarım yayı ve üstteki çemberin çeyrek yayından oluşan köşedeki üçgen kesimlere denir. En başarılı biçimde Ayasofya'da kullanılmış olduğu sanılmaktadır.

Osmanlı camilerinde, pandantiflerin üstünde Arapça Allah, Muhammed ve peygamberimizin yakınlarının adları yazılır bilhassa

Genelikle tuğladan ya da taştan yapılmış olan pandantifler, kubbenin ağırlığını taşımakta ve bu ağırlığı dört kenara dağıtarak, bu kenarlarda bulunan mimarı payeler tarafından kubbe ağırlığının taşınmasını sağlar

Pandantif nedir? - emlakmimar.com

Pandantifler ilk kez antik Roma binalarında 2. ve 3. yüzyıllarda deneysel olarak kullanılmaya başlamışlardır. Pandatiflerin uygulanması 6. yüzyılda Bizans İmparatorluğu devrinde Doğu Hristiyan sonrasında Doğu Ortodoks Kilisesi patriklik ana tapınağı olan Ayasofya'da zirvesine erişmiştir.

Ayasofya'nın pandatifler kullanılarak yapılmış olan kubbesinin çapı o zaman dünyasının en büyüğü olup yüzyıllarca hiçbir dünya binası tarafından erişilememiştir.

Bu kubbe ile boy ölçüşen Floransa Katedrali kubbesi yaparken pandantiflli kubbeler kullanılmamıştır. 1574'de bitirilen Selimiye Camii kubbesi ise 8 sütuna dayanan bir kasnak üstüne oturtulmuş ve kasnak da filayaklarına 6 metre genişliğinde kemerlerle bağlanmıştır.

Türk üçgenleri, pandantiflere benzetilir.

Kuyumculukta kullanılan pandantif terimi ise, zincire takilarak kullanilan mucevheri ifade eder.

Emlak Mimar