Mimarlık Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği

Yönetmelik, belediye mücavir alan sınırları içinde veya dışında, yapılacak yapılar ile ilgili her türlü mimarlık ve mühendislik hizmetlerini kapsıyor.

 
 

Mimarlık

TMMOB Mimarlık Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği, 23 Şubat 2005 tarihinde 25736 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

25-28 Mayıs 2006 tarihinde yapılmış olan 39.Olağan Genel Kurulda yapılmış olan değişiklikler, 01 Temmuz 2006 tarihli ve 26215 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanarak yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik, belediye mücavir alan sınırları içerisinde veyahut dışında, yapılacak yapılar hakkında her çeşit mimarlık ve mühendislik hizmetlerini kapsıyor.

TMMOB MİMARLIK-MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ VE ASGARİ ÜCRET-ASGARİ ÇİZİM VE DÜZENLEME ESASLARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ Parça

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 - Bu Yönetmelik, envaiçeşit yapı ve tesis üretimi ve bu alandaki envaiçeşit mimarlık ve mühendislik hizmetlerinin, ülkenin, mesleğin ve tekniğin ihtiyaç ve menfaatlerine uygun halde tanımını, uygulanmasını, koordinasyonunu ve gelişimini temin ve ülke çapında denetiminin sağlanması gayesi ile hazırlanmıştır.

Kapsam

Madde 2 - Belediye mücavir alan sınırları içerisinde ya da dışında, yapılacak yapılar hakkında envaiçeşit mimarlık ve mühendislik hizmetlerini kapsar.

Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik, 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 39 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;

a) TMMOB : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini,

b) Yapı : Karada ve suda, kalıcı ve geçici, yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların parçalarını,

c) Birim Maliyet (BM) : Yapının, birim ölçüsünün (binalarda birim alanının), Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca her sene mimarlık hizmetlerine esas olan sınıflar için ayrı ayrı tespit edilerek ilan edilen maliyetleri (Birimi YTL/m2‘dir.),

d) Yapı Takriben Alanı (YYA) : Mimarlık ve mühendislik hizmetlerinin yapıldığı yapının ön proje, ihtiyaç programı, tapu, çap gibi ilgili belgelerden hesaplanan takriben brüt alanını (Bu alan, yapı kesin alanının %10‘undan az yahut fazla olamaz. Birimi m2 cinsinden hesaplanır.),

e) Yapı Takriben Maliyeti (YYM) : Mimarlık ve mühendislik hizmetleri ücretlerinin hesabına temel olan ön kabuldür. Yapı takriben alanının, birim maliyetle çarpılması sonucu bulunan değeri (Birimi YTL olarak hesaplanır.),

f) İşveren : Mimarlık mühendislik hizmetlerini yaptıracak kişi, kurum ve kuruluşlarını,

g) Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri (MMH) : Yapıların nev‘ine, önemine ve büyüklük derecesine göre envaiçeşit araştırma, müşavirlik, bilirkişilik, etüd, harita, plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması hakkında her çeşit kontrollük hizmetlerinin uzmanlık konularına, ilgili kanunlarına, tekniğin ve mesleğin genel ilke ve menfaatlerine münasip olarak, uyum ve birlik içerisinde yapılmasını,

h) Mimar-Mühendis : Mimarlık ve mühendislik hizmetlerini uzmanlık ve çalışma konuları ile TMMOB ve bağlı bulundukları meslek odaları kanun, tüzük ve yönetmeliklerine göre yapmaya yetkili mimar, mühendis, mimarlık-mühendislik, müşavirlik gerçek veyahut tüzel kişi ve kuruluşlarını,

i) Asgari Ücret : Envaiçeşit mimarlık mühendislik hizmetlerinin, yürürlükteki kanun ve yönetmelikler uyarınca yapılabilmesi için TMMOB ve bağlı odalarca tespit ve ilan olunan ve 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 27 nci maddesinin 5 inci bendi uygulamalarına da esas asgari ücretleri,

j) Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları : Mimarlık ve mühendislik hizmeti gerektiren yapı ve imalatların her çeşit harita, plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanması hakkında, meslek odalarınca tespit ve ilan edilen, ortak norm, standart ve ifade şekilleri ile bunların tanzim ve takdimine ait esasları,

k) Mesleki Denetim : Mimarlık ve mühendislik hizmetlerinin ihtisas dalları arasında uyum ve işbirliği içerisinde yürütülmesi ve asgari ücret, asgari çizim ve düzenleme esasları açısından, bu hizmetlerin ilgili meslek odaları ve kontrol bürolarınca denetlenmesini,

l) Kontrol Büroları : Bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere, ilgili oda birimlerince oluşturulan ünitelerini,

m) İdare: Mimarlık ve mühendislik hizmetlerini yaptıracak olan resmi kurum ve kuruluşları,

n) Hizmet Dalı Oranı (HDO) : Yapının toplam proje tutarı içerisindeki hizmet dallarının oranını,

o) Hizmet Bölümü Oranı (HBO) : Proje hizmetlerinin kendi içerisindeki hizmet oranlarını (Bu oranlar her ihtisas dalı tarafından ek olarak tespit edilir.),

p) İhtisas Katsayısı (İKS) : Her odanın ihtisasının özelliklerine münasip olarak belirleyeceği katsayıyı,

r) Yöre Katsayısı (YK) : Yöre şart ve özelliklerine göre, kontrol bürolarınca asgari ücretlerin %50‘ye kadar eksiği alınmak suretiyle tespitini,

s) SMMB : Serbest mühendislik / mimarlık müşavirlik belgesini,

t) BTB : Mimar / mühendisin kendi meslek odasından almış olduğu büro tescil belgesini,

u) MMHK: Mühendislik mimarlık hizmeti katsayısını,

v) PİD: Proje ve ihale dosyasını,

ifade eder.

İKİNCİ Kısım

Yapı Takriben Maliyeti hakkında Esaslar

Yapı Takriben Maliyetinin Hesaplanması

Madde 5 - Yapı takriben maliyetinin hesap ve uygulamasında aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

a) Birim maliyetler yayımlanmamış ise, TMMOB Asgari Ücret ve Çizim Standartları Tespit Komisyonunca son yayımlanan fiyatlar esas alınacaktır.

b) Bir yapıdaki makine ve elektrik mühendisliği hizmetlerinin ek olarak yaptırılması durumunda, bu işlerin kapsadığı tesisat veyahut montajın ihale senesi birim ücretleri ile hesaplanan ilk keşif tutarı, YYM olarak ele alınır.

c) Yapıdaki mesleki hizmetlerin karşılıkları ile arsa, ruhsat gibi harç, resim ve harcamalar YYM‘ne katılmaz.

d) Bağış ve benzeri yollarla maliyette sağlanan indirimler, YYM‘ni etkilemez.

e) Yapının kesin maliyeti, mimarlık ve mühendislik ücretinin hesaplanmasında hiç bir biçimde dikkate alınmaz.

f) İşverenin verileri değiştirmesi ile oluşan mesleki hizmetlerin ücreti ek olarak ödenir.

g) Yapı takriben maliyetinin hesabına esas olan YYA ile yapı kesin alanı arasındaki fark, %10‘dan az ya da fazla olamaz. Tersi halinde, asgari ücret hesabı yapı kesin alanı üstünden yapılmaktadır

Mimarlık-Mühendislik Hizmetleri ve Esasları

Madde 6 - Yapı üretiminin gerçekleştirilmesine esas, proje ve kontrolluk hizmetleri uzmanlık ve çalışma konularına göre ilgili oda üyesi mimar ve mühendisler tarafından yapılmaktadır

Esas proje yanında yada ek olarak üstlenilecek kontrollük hizmetleri şunlardır:

a) Şantiye Şefliği : Yapı üretimi ya da mimarlık mühendislik hizmeti gerektiren bir imalatın plan, proje, resim ve hesaplarına, fen ve sanat kaidelerine, işçi sağlığı ve işgüvenliği esaslarına, genel şantiye organizasyonu işlerine dair teknik mevzuata münasip olarak mesleki kontrollar ve fenni mesulün direktifleri doğrultusunda yürütülmesi ve denetlenmesinin ilgili mimar ve mühendislerce yapılmasıdır.

b) Mesleki Kontrolluk : Yapı üretiminin ya da mimarlık mühendislik hizmeti gerektiren bir imalatın yapımı esnasında, yürürlükteki yasa, yönetmelik, şartname ve projelerine uygunluğunun mimar ve mühendislerce uzmanlık konularına göre ayrı ayrı denetlenmesidir.

c) Fenni Mesuliyet : Yapı üretiminin ya da mimarlık, mühendislik hizmeti gerektiren bir imalatın onaylı proje, ruhsat ve eklerine münasip olarak yapılmasının sağlanması için sürveyan, şantiye şefi ve mesleki kontrollük hizmetlerinin koordinasyonu, yapı üretimi hakkında envaiçeşit hususun yürürlükteki imar yasası, imar planı, yönetmelikleri ve lejantları ile TMMOB Kanun ve yönetmelikleri açısından denetlenmesi ve bütün bu hususların gerçekleştirilmesinde işverene, resmi kontrol kurumlarına ve meslek odalarına karşı mimar ve mühendislerce üstlenilen yetki ve sorumluluklardır.

Her çeşit Serbest Mimarlık-Mühendislik-Müşavirlik Hizmetlerinin yapılabilmesi için, gerçek veyahut tüzel kişi ve kurumlar ilgili meslek odalarından, meslek odasının öngördüğü BTB ve SMMB‘ni almak zorundadırlar.

ÜÇÜNCÜ Kısım

Asgari Ücreti Belirleme Esasları ve Denetimi

Asgari Ücretin Belirlenmesi ve Tahsili

Madde 7 - Bu Yönetmelikte belirtilmiş MMH karşılığı ücretlerin tesbiti, tahsili ve denetlenmesi aşağıdaki esaslar uyarınca yapılmaktadır

a) Proje Ücreti

Proje asgari ücretleri aşağıdaki formül ile hesaplanır.

Proje Asgari Ücreti (PAÜ) = YYA x BM x MMHK x HDO x HBO x İKS x YK

YYA = Yapı takriben alanı (m2),

BM = Birim maliyet (YTL/m2),

MMHK = Mimarlık mühendislik hizmetleri katsayısı yapı takriben alanı ile yapı sınıflarına bağlı olarak hizmet sınıflarının düzenleme katsayısıdır.

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Mühendislik Mimarlık Hizmetleri Şartnamesindeki proje ihale dosyası katsayısına tekabül eder. Her ihtisas dalı, yapı sınıf tanımlarını kendisi tespit eder.

b) Kontrollük Hizmetleri Asgari Ücretleri

1) Şantiye Şefliği: Hizmeti üstlenen mimar yahut mühendislerin, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birimlerinde müktesebine uygun konumda çalışıyor olması durumunda alması gerekli olan asgari ücret olup, işverenle şantiye şefinin anlaşmasına bağlıdır.

2) Mesleki Kontrollük: Her ihtisas dalına ait proje ücretinin %60‘ı o ihtisas dalının mesleki kontrollük ücretidir.

3) Fenni Mesuliyet: Fenni Mesuliyeti alan mimar ya da mühendisin ihtisas dalına ait toplam proje ücretinin asgari %30‘udur.

c) Ücretlerin Tahsili

Bu Yönetmelikte bahsedilen MMH‘ni yüklenen mimar ve mühendisler yukarıda tespit edilen ücretler karşılığı fatura kesmek ve bu faturalarını odalarına ibraz etmek zorundadırlar. İlgili odalar ve kontrol büroları bu ücretlerin tahsisi hakkında esasları belirler ve gereken tedbirleri alırlar.

1) Yapının bir bölüme ait MMH‘nin yaptırılması durumunda ücret, bu parça takriben maliyetinin bütün YYM‘e oranı ile bulunmaktadır

2) Yapının tümünün yaptırılmasından vazgeçilip bir bölümün gerçekleştirilmesinin istenmesi durumunda buna ait MMH ücretleri bu parça takriben maliyetine göre bulunmaktadır

3) Yapının bölümlerine ait MMH‘i ayrı senelerde yaptırılırsa ücret, sözleşme yılındaki birim maliyete göre hesaplanır. Yapı, sözleşmedeki süresinde bitirilemez ise, kontrollük ücreti, süre nihayetinde o yılın fiyatları üstünden ek sözleşme düzenlenerek hesaplanır.

4) Fonksiyonları yönünden birbirlerinden ayrılması caiz olmayan ve benzer ihtiyaç programı içinde gösterilen ayrı yapıların takriben maliyetleri toplamı tek maliyet olarak kabul edilir ve ücretler bu toplam maliyet üstünden hesap edilir. Derslik, laboratuvar, idare odaları, toplantı ve jimnastik salonundan oluşan okul binaları; yatakhane, revir ve lojmanlardan oluşan yurt binaları; okul, yurt, lojmanlar, enerji santralı ve atölye gibi parçalardan oluşan yatılı okullar; hasta odası, ameliyathane, poliklinik gibi parçalardan oluşan hastane binaları gibi.

5) Fonksiyonları yönünden birbirlerinden ayrılmaları ve böylelikle ayrı yapılar durumunda projelendirilmesi gerekli olan veyahut işveren tarafından böyle projelendirilmesi istenen yapı gruplarındaki MMH ücretleri, her yapının kendi takriben maliyeti üstünden hesaplanır. Türlü fakülteler, yurtlar, lojmanlar ve diğer yardım eden tesisleri ile üniversite kampüsleri, İdare, imalathane, ambar, lojman ve reviri ile sanayi tesisleri gibi.

6) Fonksiyonları yönünden biri birinden ayrı olan türlü ihtiyaç programlarının tek yapı kitlesi içerisinde projelendirilmesi durumunda MMH ücretleri, bütün takriben maliyetin %30 arttırılmasıyla elde edilecek miktar üstünden hesaplanır. Çarşı-sinema-büro, Çarşı-apartman-otel-hamam-garaj gibi.

7) Var olan bir yapının değiştirilmesi ve/veya büyütülmesi hakkında her ihtisas dalına ait ücret, o hizmetin etkilediği yapı kısmının bu yönetmeliğe göre bulunacak maliyetine %30 eklenmek suretiyle hesaplanır (rölöveler bunun dışındadır).

d) Benzer Projenin Birden çok Yapıda Uygulanması:

Benzer projenin birden çok yapıda uygulanması durumunda MMH ücretleri aşağıdaki gibi hesaplanır:

1) Mimarlık Mühendislik Proje Hizmetlerinin (MMPH); benzer proje birden çok yapıda uygulandığı zaman, ilk uygulama için bu yönetmeliğe göre hesaplanan MMPH ücreti aynen ödenir. İkinci uygulamada bu ücretin %50‘si, üçüncü uygulamada bu ücretin %25‘i, dördüncü ve sonra gelen tüm uygulamaların herbiri için bu ücretin %15‘i ödenir. Benzer projenin uygulanacağı alanlarda vaziyet planlarının düzenlenmesi ücreti yukarıdaki kısımda belirtilmiş olan ücretlerin içindedir. Yukarıda sayılanların dışarısındaki bir hizmetin ücretinin hesaplanmasında tereddüde düşüldüğü hallerde bu ücret ilgili oda birimlerince belirlenir.

2) Mimarlık-Mühendislik Mesleki Kontrollük ve Fenni Mesuliyet Hizmetlerinin; benzer projenin, benzer yerde ve benzer kontrol sözleşmesi içerisinde uygulanması durumunda bu yönetmeliğe göre bulunacak mesleki kontrol ve fenni mesuliyet ücreti; tüm uygulamalar için %100‘ü ödenir

3) Mesleki Denetim Uygulaması; mimar ve mühendislerin hak ve yetkilerinin korunması, hizmetlerin disipline edilmesi, gelişen bilim ve tekniğin imkan ve esaslarına münasip, sağlıklı, iktisadi ve kullanılabilir yapı üretiminin gerçekleştirilmesi gayesi ile, mimarlık-mühendislik hizmetleri ilgili meslek odaları kontrol bürolarınca denetlenir. Bu denetim, serbest mühendislik, mimarlık ve/veya büro tescil yönetmelikleri, tip proje sözleşmesi, asgari proje çizim ve düzenleme esasları, asgari mimarlık-mühendislik ücretleri, kontrollük hizmetleri, proje ve kontrollük puan sınırlaması gibi düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle ilgili meslek odaları kontrol bürolarınca yapılmaktadır. Kontrol bürolarının kurulması Mesleki Denetim Uygulaması Esaslarına ilişkin düzenlemeler ilgili meslek odalarınca hazırlanarak TMMOB Yönetim Kuruluna sunulur. TMMOB Yönetim Kurulunun onayından geçen düzenlemeler ilan edilir.

Diğer Hizmetlere İlişkin Ücretin Tesbiti

Madde 8 - Diğer hizmetlere ilişkin ücretin tespiti aşağıdaki halde yapılmaktadır

a) Rölöveler, var olan bir yapının rölövesinin yapılmış olması için benzer yapının bu Yönetmelik hükümlerine bakılırsa hesaplanacak MMH toplam ücretinin %10‘u ödenir.

b) Tarihi eserler ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Odalarca çok özellikle nitelenen yapılardaki değiştirilme, büyütme, restorasyon ve rölöve işlerine ait hizmetlerin ücretleri bu Yönetmelik kapsamına girmez. Bu hizmetlerin ücretleri, sarfı gerekli olan emek ve genel harcamalar karşılığı olarak ek olarak tespit edilir ve ödenir.

c) Klasik literatüre girmeyen, özel uzmanlık ve tecrübeyi gerektiren yeni alternatif ve çözümlerin ortaya çıkacağı veyahut çok geniş bir araştırmayı gerektiren konulardaki mimarlık ve mühendislik hizmetleri için Odalarca ek olarak tespit edilecek ücret ödenir.

d) Endüstriyel yapılarda bina bünyesi ve tesisat dışarısındaki imal ve üretime ait makine ve teçhizatın mühendislik hizmetleri bu Yönetmelik kapsamının dışındadır.

e)Altyapı ve Çevre Düzenlemesine ait MMH ücreti bu hizmetler için sarfı gerekli olan emek ve harcamalar göz önünde tutularak ilgili Odalarca hazırlanan ve yürürlüğe konan SMM Yönetmelikleri uyarınca ödenir.Altyapı ve çevre düzenlemesine ait PİD hizmetleri ücretinin hesaplanmasında Bayındırlık ve İskan Bakanlığının uygulamaları esas alınır.

f) Proje hizmetinin bitmesine yakın işverence maket yapılmış olması istenirse, bu ücret de takdiren ve ek olarak ödenir.

Sınıflar

Madde 9 - Yapılar, gerektirdikleri sanat ve teknik, emek ve araştırmanın çokluğu ve güçlüğüne göre sınıflara ayrılmıştır. İstenecek hizmetin hangi sınıfa sokulacağı 5/8/1985 tarihli ve 18833 sayılı Resmî Gazete‘de yayınlanan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Mimarlık ve Mühendislik Hizmetleri Şartnamesinde gösterilmiştir. Tanımlamalara ve örneklere karşın tereddüde düşüldüğü durumda o hizmetin hangi sınıfa gireceği ilgili odalarca ve kontrol bürolarınca tespit edilir.

Yürürlük

Madde 10 - Bu Yönetmelik yayımı zamanında yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 11 - Bu Yönetmelik hükümlerini Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yönetme heyeti yürütür.

Emlak Mimar