Kuzine soba nedir?

Üzerinde ve içinde yemek pişirilebilen, fırınlı sobalardır. Son zamanlarda kalorifer sistemli kuzineler ilgi görmektedir. Kuzinelerin, Anadolu’ya Balkan göçmenleriyle birlikte geldiği zannediliyor...

Sözlük

Kuzine ne demektir?

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre ‘kuzine’ kelimesinin iki anlamı vardır;

1. isim Hem ısıtmaya aynı zamanda üstünde veyahut içerisinde yemek pişirmeye yarayan büyük mutfak sobası

2. denizcilik Gemilerde yemek pişirilen yer

Kuzine sobanın mucidi kimdir?

Binlerce sene süresince insanlar, yemeklerini ateşin üstünde pişirdi. Romalılar zamanından başlayarak, zenginler ekmeklerini ısıtılmış tuğlalar üstünde pişirmeye başladılar ama, yemek pişirmek için hâlâ çıplak ateş kullanılıyordu.

İçerisinde katı yakıt yakılan bir soba üstünde yemek pişirmeyi ilk kez 17. yüzyılda Amerika’ da yaşayanlar akıl ettiler. Pennsylvania’nın bazı yörelerinde dökme demirden yapılmış olan bazı kuzineler kullanıldı. Ama bunların sayısı çok azdı.

1798′de Amerika doğumlu Bavyeralı Benjamin Thompson, Münih’te daha geliştirilmiş bir kuzine yapmayı başardı. Thompson, tuğladan yaptığı bir ocağın içine, madeni raflar yerleştirdi ve bunların altına ateş yakarak ısıttı. Üstlerinde de yemek pişirip kızartma yaptı.

Bugün kullandığımız fırınların babası ise 1834 senesinde, ABD’nin Ohio eyaletinde Philo Pinfield Stewart adlı misyoner ve öğretmen tarafından geliştirildi.

Türkiye’de kuzine soba daha çok hangi bölgelerde kullanılmaktadır?

Kuzine sobalar İç Anadolu'da daha fazla kullanılıyor. Kuzineler ısınmanın peşi sıra üstünde su ısıtılması, yemek yapılmış olması, fırın bölgesinde hamur işlerinin pişirilmesi gibi amaçlarda kullanılmış olduğu için büyük talep görüyor. Soba üretimi yapan firmalar için İzmir yuvarlak, Ankara kuzine ve İstanbul ise yuvarlak ve kuzine sobalar açısından en büyük pazar konumunda. Bu illerde doğal gaz olmasına karşın sobalar halen gözde ısınma aracı.

Kuzine sobalar neden tercih ediliyor?

Kuzine ve sobalar, merkezi ısıtma, yani kaloriferli sistemlerinin yanında, birim, hacim (oda-salon ) gibi alanların ısıtılmasından ötürü yakıt giderlerinin düşük olması nedeniyle yoğun olarak tercih edilir. Ülke nüfusumuzun yüzde 80’i soba ile ısınmaktadır. Bilinçli soba tercihi ve kullanımı, ekonomikliğin yanında, sağlıklıdır da.Kalorifer sistemleri, bulunduğunuz alanı ısıtırken, benzer zamanda nem oranını da düşürdüğü için, kaloriferli bir mekanda uyuduğunuzda boğazlarınızın kuruduğunu fark edebilirsiniz. Hangi tip soba kullanılır ise kullanılsın, sobanız iktisadi, çevreyi koruyucu ve güvenli olmadır.

Kuzine soba nasıl tasarruf ettirir?

Kuzine kullanılan ortamda ısınmadan faydalanıldığı gibi yiyeceklerin pişirilmesi ya da ısıtılması gerekli olan şeyler için de kullanılarak tüp gazdan tasarruf sağlamaktadır

Kuzineden elde edilen ısı, ortamın nemini kurutmadığı için ağız ve boğaz etrafında kuruma ve tahriş hissedilmez.

Sağlıklı ve planlı olarak kurulan kuzine, tek noktada yanmasına karşın bütün mekanı ısıtır.

Fırınlı sistem olan temin edilen kuzinelerin benzer zamanda evlerde fırın olarak da kullanılması, pişirilecek börek, kek v.b gibi yiyeceklerin elektrikli fırınlarda pişirilmesini engellediği için, elektrikten de tasarruf sağlamaktadır

Çabuk yanar ve elde edilen ısıyı kurulduğu mekana anında yayma özelliğine sahip olduğundan dolayı erken ısınmaya neden olur.

Tüpgazlı ocaklarda pişirilen yiyeceklerin yanında ek olarak, kuzinelerde pişirilmesi, odun ateşi ile pişirilmesine neden olacağı için, lezzet açısından da daha iyidir.

Fırınlı kuzineler, yaşadığınız mekanı ısıtmanın peşi sıra aynı zamanda lezzetli yemekler yapmanızı sağlayan kuzinelerdir.

İster salonunuzda, ister mutfağınızda en iktisadi biçimde ısınabilir benzer zamanda extra enerji tüketmeden dilediğiniz yemeği, hamur işini ayrıca ekmeğinizi pişirebilirsiniz.

Fırınlı kuzine nasıl kullanılır?

Fırınlı kuzineler tek katlı yada iki katlı olarak üretilmektedir. İki katlı kuzineler de üst kısım pişirme alt parça sıcak tutma (dinlendirme) yeri olarak kullanılmaktadır. Tepsinin içine hazırlayacağınız malzemeyi fırın tam olarak ısındıktan sonra fırına yerleştiriniz. Kapağı kapatınız. Pişirmesini bekleyiniz, üstü pişirmesine karşın alt kısmı pişirmemiş ise kuzinenin arkasındaki kolu açık konuma çeviriniz.

Alt tarafı pişince tekrar üst konuma çevirerek, ısıyı istediğiniz halde kullanabilirsiniz.

Fırınlı kuzineler de hem ev ekonomisine hem ülke ekonomisine katkı sağlayacak, aynı zamanda bulunmaz lezzete tatlar tadacaksınız.

Kuzine soba muhakkak üstten yanmalıdır. Alttan yakmayınız, zira sobanın çabuk dolmasına ve hava kirliliğine neden olursunuz.Kömürü,Turbo sistemin 10cm. altına kadar doldurun ve kırılmış odunu, sobaya girebilecek halde, aldığı kadar doldurunuz ve üzerindeki sürgülü kapağı açmak sureti ile yakınız. Odunlar tutuştuktan sonra gerekirse bir iki adet odun ilave ediniz ve iki ateş küreği kömür atınız. Üst kapağı kapattıktan sonra sobayı yanmaya bırakınız. Sobanın tekrar yanması gerektiğinde soba içinde ateş dahi olsa, bu hal sobaya zarar vermeyeceğinden, boşaltıp tekrar yakınız.

Kuzine soba nasıl temizlenir?

Kuzinenin üst camlı bölmesi fırın, Alt camlı bölmesi sıcak tutma (Dinlendirme) yeri olarak kullanılmaktadır. Tepsinin içine hazırlayacağınız malzemeyi fırın güzelce ısındıktan sonra fırının içine yerleştiriniz.Camlı kapağı kapatınız, pişirmesini bekleyiniz üstü pişirmesine karşın alt kısmı pişirmemişse kuzinenin arkasındaki kolu alt yazısı tarafına çeviriniz. Altıda pişince tekrar üst yazısı tarafına çeviriniz. Alt camlı kapağı açarak dinlendirme kısmına alınız ve kapağı kapatınız

Soba kömür sobası olarak imal edilmiştir.Mümkün mertebe sobada naylon, lastik ve kağıt gibi çok fazla kurum yapan malzeme atmayınız.Duman fırının hem üzerinde aynı zamanda altında geçtiğinden pek hızlı kurum yapıp tıkanmasına neden olabilmektedir , sobanın yanması zorlaşır.Bu gibi hallerde fırının hem üst kısmı aynı zamanda alt kısmı kurumdan temizlenmelidir.Üst kısmı üstteki seyyar kapaklar açılarak, alt kısmı dinlendirme kısmının tavanındaki sürgü açılınca kovayı da çıkartıp soba içerisinden temizlenir daha sonrasında sürgü tam olarak kapatılır. Yanma ve pişirme normale döner.

Emlak Mimar