İSTAÇ

İstanbul’un çöp ve hafriyatlarını değerlendiren belediye kuruluşudur. 28 Kasım 1994’te kuruldu ve 1995’ten itibaren katı atık değerlendirme merkezlerini faaliyete aldı. İSTAÇ'ın kuruluşu, dönemin belediye başkanı olan Tayyip Erdoğan'ın bir icraatıdır.

Şirketler

İSTAÇ’ın açılımı nedir?

28 Kasım 1994’te kurulan İSTAÇ’ın açılımı şöyledir: İstanbul Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme Sanayi ve Ticaret A.Ş.

İSTAÇ’ın Genel Müdürü kimdir?

İSTAÇ A.Ş. Genel Müdürü Osman Akgül’dür.

İSTAÇ’ın sermayesinde hangi kurum ve şirketlerin ne kadar payı vardır?

Sermayesi: 4.350.000.000.000 TL

Ortağın Unvanı Pay Tutarı (TL) Pay Oranı (%)

İstanbul Büyükşehir Belediyesi 4.257.968.500.000 97.8844

İETT 73.466.500.000 1.6890

İGDAŞ 150.000.000 0.0034

İDO 915.000.000 0.0210

BELPET 17.500.000.000 0.4022

Toplam 4.350.000.000.000 100.0000

İSTAÇ’ın kuruluş amacı nedir?

İstanbul Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme San. Ve Tic. A.Ş. (İSTAÇ A.Ş) 28.12.1994 senesinde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Katı Atık Projesi bünyesinde evsel atıkların düzenli bir biçimde depolanması ve bertarafı, tıbbi atıkların taşınması ve yakılması ile çevre sağlığı için her çeşit ağaç, fide ve çiçek temini, bunların dikimi ve bakımı gibi faaliyetleri yürütmesi, bunlar için gereken tesislerin kuruması ve işletilmesi amaçlı kurulmuştur.

İSTAÇ kuruluşundan itibaren neler yaptı?

İSTAÇ A.Ş. Ekim 1995 senesinde Tıbbi Atık Projesi’ni uygulamaya geçirdi. Aralık 1995 tarihinde, insan ve çevre sağlığını tehdit eden vahşi çöp depolama alanları kaldırılmaya, yerlerine sıhhi ve düzenli depolama alanları kurulmaya başlandı. Bu sene içerisinde Avrupa yakası civarında Kemerburgaz/Odayeri ve Anadolu yakasında Şile/Kömürcüoda mevkilerinde 2 adet sıhhi depolama alanı açıldı. Bu alanlara dökülecek çöpler için Mayıs 1995’te Yenibosna ve Tuzla’da, Ekim 1995’te Halkalı’da, Haziran 1996’da Ümraniye’de ve Temmuz 1996’da Şişli’de olmak üzere 5 adet çöp aktarma merkezi kuruldu. Küçükbakkalköy aktarma merkezi ise yakında hizmete girecektir. İlçe Belediyelerinin çöpleri önce bu istasyonlara gelmekte, şurada toplanan çöpler preslenerek silolara doldurulup düzenli depolama alanlarına götürülmektedir. Bu iki düzenli depolama alanlarına günlük averaj 9000 ton çöp nakledilmektedir. İSTAÇ A.Ş. bu çalışmalarına devam ederken 1997’de başlatılan ağaç dikim kampanyası ile beraber, üç sene süresince Büyükşehir Belediyesi’nin ağaçlandırma kampanyalarına katılmış, ağaçlandırma faaliyetlerini İstanbul Büyükşehir Belediyesi Park ve Bahçeler Müdürlüğü adına gerçekleştirmiştir.

İSTAÇ'ın faaliyet alanları nelerdir?

-Katı Atık

-Tıbbi Atık

-Ağaçlandırma

-Katı Atık Yöntemi

Katı atık, üreticisi tarafından atılmak istenen, toplumun sağlık ve huzuru, çevrenin korunması açısından düzenli biçimde bertaraf edilmesi gerekli olan katı maddeler ve arıtma çamurları olarak tanımlanabilir.

Katı atık yönetimi, geniş anlamda, katı atıkların üretildikleri noktada biriktirilmesi, toplanması, transferi, işlenmesi, geri kazanımı ve uzaklaştırılması konularını içermektedir

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yürütmekte olduğu Katı Atık Projesi bünyesinde; çöp aktarma istasyonları, düzenli depolama sahaları, kompost tesisi, geri kazanım tesisleri, tıbbi atıkların toplanması, çöp sızıntı sularının arıtılması, tıbbi atık yakma tesisi ve katı atık yönetimiyle ilgili diğer tesisler yer alır. Projenin bünyesinde bulunan aktarma istasyonlarının işletilmesiyle, düzenli depolama alanlarının inşası ve işletilmesi, tıbbi atıkların toplanması ve yakma tesisinin işletilmesi İSTAÇ A.Ş. tarafından yürütülmektedir.

1- Çöp Aktarma İstasyonları:Belediyelerce yürütülen çöp organizasyon maliyetinin önemli bir kısmını çöplerin toplanması ve taşınması teşkil etmekte ve bunlar toplam bertaraf maliyetinin % 70-90’ını oluşturmaktadır. Bu bakımdan, çöp toplama ve taşıma maliyetindeki tasarruf (minimizasyon), çöp bertaraf sisteminin toplam maliyetini etkilemektedir.

İstanbul için, farklı sistemler içerisinde, seriliği, mekanik aksamının az olması, fazla çöp nakline imkan vermesi gibi nedenlerden ötürü düşey sıkıştırma sistemli aktarma istasyonları tercih edilmiştir.

İstanbul’da bu sistemle çalışan İstanbul Büyükşehir belediyesine ait 6 çöp aktarma istasyonu bulunur. Bunlardan inşaatı bittiği durumda henüz faaliyete geçmeyen, 700 ton/gün kapasiteli Küçükbakkalköy aktarma istasyonu dışında faaliyette olan diğer beş istasyonun kapasiteleri ve diğer özellikleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

İSTAÇ - emlakmimar.com

İstasyonlara gelen çöp araçlarının normal işletme sırasında girişi ile çıkışı arasındaki süre, takriben 10 dakikadır. Her istasyonun girişi noktasında bulunan kontrol kapısında giriş-çıkış yapan tüm araçlar bilgisayarlar vasıtasıyla kayıt altına alınmakla ve bu bilgiler İSTAÇ genel merkeze aktarılarak değerlendirilmektedir. Ek olarak bu bilgileri ilçe belediyeleri de kullanabilmektedir.

Çöp aktarma istasyonlarına İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nce izin verilen evsel atıklar kabul edilmektedir. Zararlı ve tehlikeli atıklar, açık araçlar vb. kabul edilmemektedir. İlçe belediyelerince toplanarak aktarma istasyonlarına getirilen çöpler orada 32 m3’lük silolara aktarılmakta ve hareketli (yatayda ve düşeyde) kompaktörlerle sıkıştırılmaktadır.

Çöp aktarma merkezlerinin kurulacağı yerlerin tercihinde, etrafındaki ilçe belediyelerinin en kısa yoldan ulaşabilmesi dikkate alınmıştır. Her ilçe belediyesi, topladığı çöpü kendisine en yakın aktarma istasyonuna getirmekte, çok çok uzun mesafeleri katetme külfetinden kurtularak büyük oranlarda yakıt tasarrufu yapmakta, zaman kazanmakta, benzer zamanda gün içerisinde 1500 sefer yapan ilçe belediyelerine ait arabalarının getirdiği çöpler aktarma istasyonlarında düzenli depolama alanlarına giden İSTAÇ’ın büyük araçları ile 400 sefere inmektedir. Böylelikle trafik yükünde büyük bir azalma ortaya çıkmaktadır.

İstanbul’un düzenli depolama alanları ne zaman kuruldu?

İstanbul’da 1953 senesine değin çöpler denize dökülmüştür. Daha sonrasında ise Levent - Sanayi Mahallesi, Seyrantepe, ÜmraniyeMustafa Kemal Mahallesi gibi şehre yakın yerlere vahşi döküm halinde dökülmüştür. Bu bölümlerin gecekondularla dolması üstüne çöp döküm alanı olarak Habibler, Ümraniye- Hekimbaşı, Yakacık, Aydınlı, Halkalı,Şişli-Feriköy ve son olarak da Kemerburgaz-Hasdal kullanılmıştır.

- Çöplerin kontrolsüz bir biçimde dökülmesi anlamına gelen vahşi döküm uygulaması şu sonuçları doğurmaktaydı:

- Çöpler etrafa sağılarak ve geniş bir alanı kirleterek görüntü ve çevre kirliliği oluşturuyordu.

- Çöp sahasında rüzgarında etkisiyle toz bulutları oluşmakta ve oluşan gazlarla birlikte hava kirliliğine sebebiyet

vermekteydi.

- Çöplerden oluşan metan gazı toplanmadığından patlama riskini oluşturmakta ve çöplüklerde devamlı yangınlar oluşmaktaydı.

- Çöplerden çıkan kontrolsüz gazlar çevredeki bitki ve diğer canlılara tesir etmekteydi.

- Oluşan çöp sızıntı suları, yer altı ve yer üstü sularına karışarak kirletmekteydi.

- Çöpler fare, sinek ve diğer zararlılar için barınma ve üreme yeri olmaktaydı.

Vahşi çöp sahlarında büyük boyutlu şev kaymaları olmaktaydı. Kemerburgaz’da 1995 ve 1996’da meydana gelmekte olan büyük boyutlu çöp kaymaları yüksek iktisadi maliyetler getirmiştir. Yine 28 Nisan 1993’de Ümraniye- Hekimbaşı çöp sahasında ani bir kayma meydana gelmiş ve takriben 350.000 m3’lük çürümüş atık, çığ durumunda 500 m aşağıdaki vadiye ve oradan da Pınarbaşı mahallesinin sınırlarına yığılmıştır. Birkaç ev çöp yığınının altında kalmış ve 32 kişi ölmüştür.

Tüm bu olumsuzluklar karşısında İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbul’da 1995 Yılın ilk ayından başlayarak iki adet düzenli depolama sahası işletmeye açmış ve çöpler buralarda hücreleme metoduyla sıhhi bir biçimde depolanmaya başlanmıştır. Biri Avrupa yakası Eyüp / Odayeri mevkiinde, diğeri ise Anadolu yakası Şile / Kömürcüoda mevkiinde kurulmuştur. Günlük depolama miktarı 600 ton olan Odayeri Düzenli Depolama Alanına, Baruthane,

Yenibosna ve Halkalı Aktarma İstasyonundan gelen çöpler alınmaktadır. Alana günlük 2650 ton çöp getirilmektedir.

Her iki saha da 25 senelik çöp kapasitesini karşılayacak halde planlanmıştır. İstanbul’daki düzenli depolama sahaları, ilgili yönetmeliklerde belirtilmiş kriterler dikkate alınmak suretiyle kademe kademe inşa edilmektedir.

İSTAÇ, tıbbi atıkları nasıl değerlendiriyor?

Tıbbi atıkların diğer atıklardan ayrı bir işleme tabi tutulmaması; Hepatit -B ve HIV gibi çok tehlikeli virüslerin insanlara geçme riskini artıracağı, çokca sağlık, çevre ve maliyet sorununu ortaya çıkaracağı için, sağlık kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi atıkların sağlık personeline, toplum sağlığına ve çevreye zarar vermeden, evsel nitelikli atıklardan ayrıştırılarak toplanması, geçici depolanması, taşınması ve nihai bertaraflarının sağlanması bir zorunluluktur.

Çevre Bakanlığı, ünite içerisinde atıkların ayrıştırılarak toplanması ve geçici depolanması görevini sağlık kuruluşlarına, bu atıkların taşınması ve nihai bertaraflarının temini işini belediyelere vermiştir. Bu görevin denetleme görev ve sorumluluğu Çevre Bakanlığı’nca yürütülmektedir.

İstanbul’da tıbbi atıkların taşınması ve nihai bertarafı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi adına, İSTAÇ A.Ş. tarafından yürütülmektedir. Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki 20 yatak ve üstündeki 198 sağlık kuruluşunun tıbbi atıkları, İSTAÇ tarafından özel araçlarla toplanmaktadır.İstanbul’da atıkları toplanan sağlık kuruluşları ve yatak sayıları aşağıda gösterilmiştir:

Sağlık Kuruluşları Hastane Sayısı Yatak Adedi

Devlet Hastanesi 42 17.365

SSK Hastanesi 13 7.610

Özel Hastane 143 7.732

Toplam 198 32.707

Tıbbi atık olarak; sağlık kuruluşlarından kaynaklanan patolojik, enfekte, farmasotik atıklar ile kesici-delici malzemeler toplanmaktadır.

Hastalık etkeni bulaşmış yahut bulaşması olası olan bu atıklar yoluyla insanlara, genellikle de yüksek risk altındaki doktor, hemşire ve hizmetli gibi sağlık personeline AIDS hastalığına neden olan HIV virüsü, sarılık hastalığına neden olan Hepatit-B virüsü ve diğer mikropların geçme riski fazladır.

Ek olarak kedi, köpek gibi taşıyıcılar vasıtasıyla da bu atıkların çevreye yayılma riski çok fazladır.

Hastanelerde tıbbi atıklar yoluyla mikropların bulaşması maksimum, kullanılan iğne gibi kesici- delicilerin kişilere batması biçiminde olur

İSTAÇ tarafından toplanan tıbbi atık miktarı nedir?

İstanbul’da gün içerisinde, 16 tonu Avrupa, 7,5 tonu da Anadolu yakasındaki sağlık kuruluşlarından olmak üzere 24 ton etrafında tıbbi atık toplanmaktadır.

Tıbbi Atık Yakma Tesisi: Hastanelerde alınan tıbbi atıklar günde, yaklaşık 24 ton tıbbi atık yakma kapasiteli tesise getirilmektedir. Tesis 3 vardiya halinde 24 saat çalışmakta ve atık imha işlemi gerçekleştirilmektedir. Tüm ünitelere, 2 operatör tarafından 2 terminalli bilgisayar vasıtasıyla tam otomatik olarak kumanda edilmekte olup yardımcı olarak muhtelif noktalarda 4 adet kamera ve 4 adet monitör kullanılmaktadır. Atıklar, özel refrakterli fırın içerisinde 900 C ile 1200 C arasında yakılmakta ve yanma sonucunda hacimsel olarak % 95, kütlesel olarak ise %75 azalmaktadır.

Kompost üretimi ve geri kazanım nedir?

İstanbul’da gün içinde üretilen 14.000 ton karışık belediye atığının averaj %50’si organik içeriklidir. Kompost ve Geri Kazanım Tesisi karışık belediye atıklarının içindeki organik içerikli atıkların değerlendirilmesi, düzenli depolama sahalarına gönderilen atık miktarının azaltılması amaçlı kurulmuştur. Tesisin temelleri 1997 senesinde atılmış olup tesis 2001 senesinde faaliyete geçmiştir. 320.000 m2 açık alan üstüne kurulan tesisin başlangıçta 32.000 m2 olan kapalı alanı 2008 senesinde ilave edilen yeni ünitelerle 36.500 m2’ye ulaşmıştır.

İSTAÇ - emlakmimar.com

Açıldığı devirde dünyanın 2nci en büyük, Avrupa’nın en büyük kompost tesisi olan tesis, türkiyede şu anda çalışan 2 tesisten biri olup karışık belediye atığından kompost üretilen tek tesistir. Atıklar, tünel kompostlaştırma tekniğine dayalı olarak aerobik fermantasyon ile işlenmektedir.

İSTAÇ, inşaat yıkıntı ve hafriyat atıklarını ne yapıyor?

İstanbul’un gizli sorunu olan hafriyat kirliliğini, kesin çözüme ulaştırmak amacı ile, hafriyat depolama alanları, geri dönüşüm tesisleri ve ıslah projelerini kapsayan çalışmalar yapılmaktadır.

İSTAÇ - emlakmimar.com

İstanbul genelinde inşaat yıkıntı atığı toplama, inşaat yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ve hafriyat depolama tesislerinin işletilmesi İSTAÇ’ın başlıca faaliyet kollarıdır.

İSTAÇ’ın Atık Yönetim Çevre Kontrol Merkezi nasıl çalışıyor?

İstanbul Büyükşehir Belediyesi sorumluluk alanı içerisinde çıkan envaiçeşit atıkların (hafriyat, evsel, tıbbi ve sanayi atıkları vb.) naklini sağlayan araçlar ile ana arter mekanik süpürülmesini sağlayan, yol süpürme ve yıkama araçlarının faaliyetlerinin WEB tabanlı olarak denetlenmesi için;

Atık Yönetim Çevre Kontrol Merkezi 06- 01- 2009 tarihinde hizmete alınmıştır. Bu projenin bünyesinde, atıkların üretildiği noktadan bertaraf edileceği tesise iletilinceye kadar her çeşit faaliyetlerin takibi yapılabilmektedir.

İhbar, talep ve şikayetlerin alındığı "Alo Çevre Çağrı Merkezi"nin de yer almakta olduğu Çevre Kontrol Merkezinden , araç takibi, hız ve rota ihlallerin tespiti, denetlenmesi ve yönetimi yapılmaktadır.

Çevre Kontrol Merkezi takriben 6000 aracı kontrol edecektir. Projenin iletişim hizmeti Turkcell tarafından sağlanmaktadır.

Sistemin Özellikleri: Kapasite ve araç cinsinden bağımsız sistemde istenildiği kadar araç grubu tanımlanabilmektedir. Araçlar uydu üstünden gerçek zamanlı ve geçmişe yönelik izlenmekte, raporlanabilmektedir. Rota ihlali, hız ihlali tespiti yapılmaktadır. Mobil Ekiplerle Güçlendirilmiş etkin denetleme yapılacaktır. Kaçak döküm tespiti yapılarak cezai işlem başlatılabilecektir (Zabıta müdürlüğü ve Çevre Koruma Müdürlüğü koordinasyonuyla yürütülecektir). Kullanıcılar, istenen bilgilere Web tabanlı erişim sağlayarak detay analiz yapabilir. Elektronik ortamda, çevre hakkında çağrı kabul-kayıt ve yönlendirme ve takibi yapılarak sonuçlandırılmaktadır.

İSTAÇ iletişim bilgileri nelerdir?

İSTAÇ A.Ş. Genel Müdürlük

Adres: Paşa Mah. Piyalepaşa Bulvarı No:74 Şişli

Tel: (212) 230-6041

Faks: (212) 231-7614

Web Adresi: www.istac.com.tr/

Emlak Mimar