Hastane binaları

Hasta insanların tedavisi ve bakımı amacıyla oluşturulmuş mekanlar için, en uygun mimari çözüm ilkelerini belirleyen mimarlık dalı.

 
 

Mimarlık

Hastane binaları - emlakmimar.com

Hastane proje çizim örneği

Hastane mimarisi nasıl olmalıdır?

Hastane mimarisinde hastanenin fonksiyonları iyi bir biçimde belirlenmelidir. Hastanelerde yer almakta olan bölümlerin sterilizasyon şartlarını sağlamak gerekmektedir. Bir hastane projesi tasarlanmadan önce ana fonksiyon ve hizmet detaylarına ilişkin proje tasarım esasları belirlenir. Hastane mimarisinde önemli olan; mekanların biri birileri ile fiziki bağlantıları, birbirlerine göre hijyen ve steril şartları, temizlik sınıfları, kişi ve malzeme sirkülasyonları ile fiziki boyutlarını değiştirmenin ilerde telafisi mümkün olmayan sonuçlara neden olacağı unutulmamalıdır.

Hastane binaları - emlakmimar.com

Hastane mimarisi hakkında mevzuatlar ne diyor?

Sağlık Bakanlığı tarafından Özel Hastaneler Yönetmeliği vardır fakat hastane yaparken daha fazla uluslararası düzenlemeler kullanılmaktadır. Bunlar: TS ISO 14644–1/2/4/5/7, US 209E, DIN 1946/4, ISO 14644.

Steril ortamların hastane mimarisi üzerinde etkileri nedir?

Hastane gibi yapılarda bazı bölgeler temizlik sınıflarına ayrılır. Kademeleri ise şöyledir: Tam steril, yarı steril, kirli, az kirli. Bu hallere göre hastane mimarisinde, bölgeler ona göre düzenlenmeli ve hastane yaparken kullanılacak malzemeler buna göre seçilmelidir.

Hastanelerde hastaların enfeksiyon kapmasının nedenlerinden biri havalandırma sistemleridir. Mekana münasip yapılmayan havalandırma sistemleri, mekanda bulunan mikroorganizmaların çıkışını engelleyip hastada ve mekanda bakteri oluşabilmesine neden olur.

Hastane binaları - emlakmimar.com

Hasta odası örneği

Hastanelerde tasarım ilkeleri nasıl oluşur?

- Hastanelerin hizmet sınıflarının öğrenilmesi gerekmektedir

- Hizmet sınıfı ve ihtiyaç programına göre mimari yerleşim tasarlanmalıdır.

- Mimari yerleşimde, hastane tasarımı temizlik sınıflarına göre ayrılmalıdır.

- Klima sistemleri hastanelerdeki her kısım için değişik çalışmalıdır.

- Ameliyathaneler, insan sirkülasyonundan uzak bölgelere yapılmalıdır.

- Ameliyathanelerde ek olarak ısı ve ses yalıtımı özenle seçilen malzemelerden oluşmalıdır.

- Narkoz odası, ortak hizmet verebilecek biçimde tasarlanmalıdır.

- El yıkama üniteleri her salon için ayrı ayrı yerleştirilmelidir.

- Yoğum bakım üniteleri için ayrı parça de yapılabilmektedir, kendi kısımları içerisinde de yerleştirilebilir.

- Alan ölçüsü kullanılan aletler, kişi sayısına göre belirlenir. Cerrahi operasyonların yapıldığı ameliyathaneler 36 metrekare, organ nakil ameliyathaneleri 45-50 metrekare bazında tasarlanır.

- Ameliyathanelerde tabandan asma tavan altına net yüksekliğin asgari 3 m olması gereklidir.

- Duvarlar, düz ve pürüzsüz benzer zamanda keskin köşesiz yapılmalıdır. Bundan hariç hastanede kullanılan bütün malzemelerin antibakteriyel ürünlerde olmalıdır.

Hasta odalarının ölçüleri genelde nasıldır?

Tek yataklı hasta odaları asgari 9 m2,

İki yataklı odalar, hasta yatağı başına minimum 7 m2

Çocuk hastalar için ayırılmış olan odalar, hasta başına minimum 6 m2

Çocuğu ile yatan lohusalar için tek yataklı odalar minimum 12 m2

İki yataklı odalar, yatak başına minimum 10 m2

Yoğun bakım üniteleri, yoğun bakım yatağı başına asgari 12 m2

Yenidoğan yoğun bakım üniteleri, yoğun bakım yatağı başına minimum 6 m2

Gözlem odasında gözlem yatağı başına asgari 6 m2

Hastane binaları - emlakmimar.com

Hastane mimarisine göre hastane bölümleri nedir?

1. Ameliyathaneler

2. Hemşire istasyonları/Hemşire ihzarat/Ameliyat malzemesi sevki

3. Asepsi kısımları

4. Sterilizasyon bölgeleri

5. Yoğun bakım bölgeleri

6. Hasta odaları (Bulaşıcı Hastalıklar/İntaniye, Kadın,

7. Doğum, Çocuk Servisleri)

8. Poliklinikler

9. Acil servis

10. Radyoloji teşhis tanı birimleri

11. Poliklinikler

12. Mutfak

13. Çamaşırhane

14. Yardım eden birimler ( Morg, otopsi, gasilhane, depo, çöp soğuk odaları gibi)

15. Teknik servis kısımları

16. Otopark

17. Kreş

18. Kafeterya, lokanta

19. Rehabilitasyon merkezi

20. Banka

21. PTT

22. Konferans salonu

23. İbadethane

24. Spor ve eğitim tesisleri

Türkiye’nin ilk hastaneleri hangileridir?

Osmanlı’nın ilk hastanesi Darüşşifa (Bursa): Yıldırım Külliyesi’ne bağlı olarak Sultan Yıldırım Bayezid tarafından 1394/1399’da yaptırılan Darüşşifa, Osmanlı’nın ilk modern hastanesidir.Osmanlı’nın ilk modern sağlık merkezi ve Tıp Fakültesi olan Darüşşifa’nın avlusunun ortasında bir şadırvan, iki yanında ise hastaların tedavi edildiği karşılıklı olarak 10’ar oda yer alır. Arap dünyasının en ünlü doktorlarından Şemseddin İbn Sagir’in Mısır’dan getirilerek Darüşşifa’da görevlendirilmesi, buranın yalnızca tedavi merkezi değil benzer zamanda dönemin tıp okulu görevini de üstlendiğini göstermektedir. Genel hastalıkların dışında bilhassa sinir hastalıklarının tedavisinde bilinen olan Darüşşifa zamanımızda de benzer işlevini sürdürmekte, göz sağlığı merkezi olarak kullanılır

Türkiye’nin ilk çocuk hastanesi Etfal Hastanesi (İstanbul): Türkiye’nin ilk çocuk hastanesi ve modern hastaneciliğin uygulandığı sağlık kurumudur. II. Abdülhamid tarafından 12 Şubat 1898’de henüz 8 aylıkken ölen kızı Hatice Sultan’ın anısına çocuklara hediye olarak yaptırılmıştır. Hastane’nin önce Şişli’de Balmumcu Çiftlik-i Hümayun’u arazisi üstünde yapılmış olması kararlaştırılmış, Berlin’deki Kaiser und Kaiserin Friedrich Kinderkrankenhaus adlı çocuk hastanesinin planları esas alınmak suretiyle 2 Haziran 1898’de inşaata başlanılmıştır. Mimarlığını Franz Niebermann, inşaat eminliğini de Vasfı Rıza Zobu’nun babası Hasan Rıza Bey yapmış, inşaatı bir senede tamamlanmıştır.

Türkiye’nin en eski özel hastanesi Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi (İstanbul): O zamanda Ermeni Cemaati'nin reisliğini, benzer zamanda Osmanlı Sarayı'nın Maliye Nazırı ve Sultan II. Mahmut'un yakın danışmanı olan Harutyun Amira Bezciyan üstlenmektedir. (1825-1834). Cemaatinin en büyük hayırseverlerinden biri olarak tanınan Bezciyan 1831'de Narlıkapı Hastanesi'nde düzenlenen bir anma gününde zamanın Patriği'ni ve diğer Amira'ları toplayarak daha büyük ve geniş çaplı bir hastanenin kurulması gerekliliği gündeme getirir. Büyük kabul gören bu öneriden sonra Hastanenin kurulacağı yer tartışılır. Amira'lardan biri, Prens Adaları'ndan Kınalı'da kurulmasını önerir. Lakin Garabed Amira Arzumanyan ulaşım sebebi ile büyük güçlükler yaşanabilineceğini ve bu yüzden kurumun amacına ulaşamayacağını ifade eder. 5 Ocak 1832'de Harutyun Amira Bezciyan'ın evinde yapılan başka toplantı nihayetinde, hastanenin Yedikule-Kazlıçeşme arasında bulunan ve Leblebicioğlu Bostanı olarak anılan sebze bahçesinde inşa edilmesine karar verilir.Patrik Stepanos Ağavni eliyle hastanenin kuruluş kararı takdis edilir. II. Sultan Mahmut, Ermeni Patriği'nin ricasını kırmaz ve inşaata izin vermektedir. Bundan sonra hastanenin bir an önce tamamlanabilmesi için çok büyük bir gayret sarf edilmeğe başlanır. Çünkü, hastaneye en büyük yardımı yapabilecek olan Harutyun Amira Bezciyan ağır hastadır. Surp Pırgiç Kilisesi de içerisinde olan hastane binasının tamamı, çok hızlı biçimde ahşap olarak inşa edilir. Yapının mimarları ise Amira Balyan (1800-1866) ve Hovannes Amira Serveryan'dır (1793-1847) ve Yazıcı Odyan Boğos Ağa (1795-1862) Bezicyan'ı ziyaret ederek hastanenin anahtarını kendisine teslim etmeyi başarırlar.

Türkiye’nin ilk kadın-doğum hastanesi Zeynep Kamil (İstanbul): Yusuf Kamil Paşa ile eşi Zeynep Hanım tarafından özel mülklerinde hastalara bedava hizmet vermek amaçlı yaptırılmış olan Zeynep Kamil Hastanesi, Üsküdar' ın sağlık hizmetini bugünümüze kadar sürdürebilmiş en eski sağlık kuruluşudur. Diğer bir özelliği de, İstanbul'un ilk özel hayır kurumu olmasıdır. Zeynep Hanım Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa' nın kızıdır. 1862 tarihinde Nuh Kuyusu semtinde bostan tarlası olan arsa hastane yapılmak üzere alınmıştır. Ambleminde Zeynep-Kamil hastanesinin kuruluş tarihi 1862 yazmaktadır. Yusuf Kamil Paşa 1863 senesinde Sultan Abdülaziz tarafından sadrazamlığa getirilmiştir. Hastane cephesinde orijinal plana göre girişin üstünde bulunan kitabede fihi şifaun li'n nas yani "Onda insanlar için sağlık vardır" (an-Nahl suresi 69. ayet) sözleri okunmaktadır. Zeynep Hanım ve Kamil Paşa ölümlerinden sonra hastane bahçesinde yaptırdıkları türbeye defnedilmişlerdir.

Emlak Mimar