Ferruh Efendi Yalısı

Kanlıca’da yer alan Ferruh Efendi Yalısı günümüzde ikiye ayrılmış durumdadır. Bir kısmı Ahmet Tanrısever’in ailesine aittir bir diğer kısmında ise Sezen Aksu ikamet etmektedir.

Mimarlık

Ferruh Efendi Yalısı nerede?

Ferruh Efendi Yalısı; İstanbul Boğazı’nın Anadolu yakasında Kanlıca sahilinde Kanlıca vapur iskelesinin güneyinde bina edildi. Kahverengi ahşap rengindeki yalı haremlik ve selamlık olmak üzere saray teşrifatçısı Ferruh Efendi tarafından yaptırıldı.

İki katlı yalının güney yönünde cumbası vardır. Kuzeydeki harem ile güneydeki selamlık arkasında küçük bahçe bulunur. Altında kayıkhane olan bu selamlık kısmı bugün ayrı bir yalıdır. 1912 senesinde yapılmış olan tamirat ile yalının harem ve selamlık bölümleri ayrılmış iki yalı şekline getirilmiştir. Harem kısmı Ahmet Tanrısever ailesine aittir.

Ferruh Efendi Yalısı - emlakmimar.com

Ferruh Efendi Yalısı’nda neler yapıldı?

Osmanlı Devleti’nde dernekleşme prosesi içinde özel yerlerin, anlatmaya çalıştığımız işlevini yürüten diğer toplanma mekanı da İsmail Ferruh Bey’in yalısıdır. Bu yalıda yapılmış olan toplantılar ve verilen derslerden ötürü, buraya gelen Osmanlı aydınlarının oluşturduğu topluluğa Beşiktaş Cemiyet-i İlmiyesi denilmiştir.

Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasından sonra, Topluluk üyelerinin Bektaşilik suçlaması ile sürgüne gönderilmeleri, İsmail Ferruh Efendi Yalısı’nda yapılmış olan sohbetlere devam edenlerin adlarının resmi kayıtlara girmesine neden olmuştu. Bu hal ise Topluluğun üstünde türlü polemiklerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Eğer Topluluk üyeleri sürgün edilmeseydi, büyük bir ihtimalle onların faaliyetleri, zararsız konak toplantıları olarak kalacaktı.

Bu Topluluğun üyeleri, Meclis-i Maarif Reisi Melekpaşa-zade Abdulkadir Bey, Şıkk-ı Salis Defterdarı İsmail Ferruh Efendi, Beşiktaşlı Kethüda-zade Mehmet Arif Efendi, Süleyman Fehim Efendi ve Şeyh Mahmut Baba gibi aydınlardan oluşur

İsmail Ferruh Efendi’nin Ortaköy’de bir yalısı olduğu bilinmekle birlikte, 1815 öncesi için hiçbir kaynakta, İsmail Ferruh Efendi’nin adına kayıtlı bir yalıya rastlanmamaktadır. Topluluğun toplantılarının İsmail Ferruh Efendi yalısında yapılmaya başlandığını kabul ettiğimiz durumda, bu sohbet Topluluğu’nun toplantılarına 1815’ten sonra başladığını söylememiz mümkün olur

Ferruh Efendi kimdir?

Doğum tarihi bilinmeyen İsmail Ferruh Efendi’nin, 1840(1256) tarihinde İstanbul’da öldüğü belirtilmektedir. İsmail Ferruh Efendi, 1797 senesinde Londra’ya elçi olarak gittiğinde, İstanbul’daki İngiliz elçisi Spencer Smith, İngiltere Dışişleri Bakanı Lord Grenwill’e O’nun hakkında bilgi veren resmi bir yazı gönderir. İsmail Ferruh Efendi, Kırım’ın Özü şehrinden popüler bir tüccarın oğludur. Ticaretin içinde yetişmiş olması, O’nun çok sorumluluğu bulunan, İstanbul’daki hububat depolarının yöneticiliğine getirilmesini sağlamıştır.

Emlak Mimar