Cihannüma

Cihannüma, Osmanlı mimarisinde dört tarafı açık ya da camdan yapılan seyir odasıdır. Kelime kökü Farsçadan gelmektedir. Osmanlı döneminde yapılan birçok yapıda cihannüma örneklerine rastlamak mümkündür.

 
 

Mimarlık

Cihannüma nedir, özellikleri nedir?

Cihannüma, Osmanlı mimarisinde kullanılan camdan yapılmış odadır. Genellikle evin çatı katında yer bulur. Dünyayı gören anlamına gelir.

Cihannüma kelimesinin kökeni Farsçadır. Cihan, dünya ve evren demektir. Nüma ise göstermek demektir. Türkçedeki kelime anlamı dünyayı gösterendir. Bu nedenle bu camlı odaya cihannüma denmiştir.

Cihannüma - emlakmimar.com

Somuncu Baba Külliyesi

Cihannüma örneklerine nerede rastlayabiliriz?

Cihannüma yapısına misal olarak 1452 senesinde Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılan Cihannüma Kasr-ı’nı verebiliriz. Cihannüma Kasr-ı, Edirne Sarayına bağlı olan bir yapıdır. En üst katında sekiz köşeli bir havuz yer bulur. Cihannüma Kasr-ı’nın güneyinde biri birine bitişik olarak 4. Mehmet, 2.Mustafa ve 3.Ahmet konutları inşa edilmiştir. Batısında ise Arz odası bulunmaktadır. Kaynaklarda 7 kat olarak geçmektedir. İçinde Yediler Odası, Sancak-ı Şerif Dairesi, Kütüphane-i Hümayun Sancak -ı Şerif mescidi evleri yer bulur. 1956 senesinde Tahsis Öz tarafından şurada kazı çalışmaları yapılmıştır.

Somuncu Baba Külliyesi’nde ise 2012 senesinde Osmanlı mimarisini yaşatmak için Aksaray Belediyesi tarafından yaptırılan bir cihannüma örneği bulunmaktadır. Biraz balkonu andıran, etrafı açık ve ahşaptan yapılmış olan cihannüma, ziyaretçilere Osmanlı mimarisi hakkında bilgi veriyor.

Ahmet Akif Paşa Yalısı 1910 yıllarında inşa edilmeye başladı. Yatak odaları 1.katta olup, çatı katı planı T şeklindedir. Kapsamında çok cihannüma yapıya yer verilen yalıda 22 oda bulunmakta

Mirgün Köşkü ise zemin kat, iki kat ve cihannümalar bulunmaktadır. Köşkün üçüncü katında bir cihannüma yer almakta. Cihannümanın çatısı yıldız biçiminde tasarlanmış olup, duvarlarda ahşap konsollara yer verilmiştir.

Son olarak ise Cihannüma Köşkü adını Marmara Denizini ve Boğaza açılan manzarasından ötürü alıyor. Osmanlı mimarisi ile yapılmış olan Köşk, dinlenmek ve seyir köşkü olarak inşa edilmiş.

Cihannüma - emlakmimar.com

Mirgün Köşkü

Emlak Mimar